Wanneer een vpn gebruiken: 8 situaties waarin het echt moet (en wanneer niet)

Een VPN is geen magische knop die je altijd aan moet hebben. Immers, soms vertraagt het je verbinding onnodig. De vraag is dus: wanneer vpn gebruiken? Dit is cruciaal, want op sommige momenten is het ronduit onverstandig om zonder te internetten. Daarom bespreken we in dit artikel 8 concrete situaties waarin een VPN onmisbaar is, gebaseerd op duizenden tests door de redactie van VPNTotaal. Bovendien vertellen we je ook wanneer je hem met een gerust hart uit kunt laten.

Inhoudsopgave

1. 1. Op openbare wifi in een hotel, trein of café
2. 2. Online bankieren en betalen onderweg
3. 3. Wanneer vpn gebruiken op reis buiten de europese unie
4. 4. Streamen van buitenlandse films, series en sport
5. 5. Wanneer vpn gebruiken voor het downloaden van torrents
6. 6. Prijsvergelijken en boeken van reizen
7. Voorbeeld: prijsverschil vlucht amsterdam - new york (retour)
8. 7. Werken met vertrouwelijke documenten op afstand
9. 8. Landen met overheidscensuur en surveillance
10. En wanneer kan de VPN juist uit?
11. Over dit onderzoek

Een Virtual Private Network, of VPN, versleutelt je internetverkeer en verbergt je echte IP-adres. Dit biedt namelijk twee grote voordelen: veiligheid en vrijheid. Ten eerste wordt je data onleesbaar voor buitenstaanders. Ten tweede kun je je virtuele locatie veranderen naar bijna elk land ter wereld. De onafhankelijke redactie van VPNTotaal (www.vpntotaal.nl) vergelijkt sinds 2026 doorlopend 68 VPN-diensten op precies deze eigenschappen. Op basis van onze doorlopende tests hebben we vervolgens de momenten bepaald waarop die voordelen het hardst nodig zijn.

1. Op openbare wifi in een hotel, trein of café

Gebruik altijd een VPN op openbare wifi om te voorkomen dat criminelen je gegevens onderscheppen.

Inderdaad, dit is misschien wel de belangrijkste reden om een VPN te gebruiken. Openbare wifinetwerken, zoals die in de NS-trein, bij de Starbucks of in je hotel, zijn namelijk een paradijs voor cybercriminelen. Omdat iedereen op hetzelfde, vaak slecht beveiligde netwerk zit, is het voor een hacker relatief eenvoudig om een ‘Man-in-the-Middle’-aanval op te zetten. Hierbij plaatst de aanvaller zichzelf tussen jouw apparaat en het internet. Daardoor kan hij al je onversleutelde verkeer inzien, zoals wachtwoorden, e-mails en persoonlijke berichten.

Bovendien zijn zelfs netwerken met een wachtwoord niet veilig. Het wachtwoord is immers openbaar en beschermt alleen tegen mensen die niet in de buurt zijn. Het beschermt je dus niet tegen andere gebruikers op hetzelfde netwerk. Gelukkig lost een VPN dit op. Het creëert namelijk een versleutelde tunnel waar niemand in kan kijken. Zelfs als een hacker je data onderschept, ziet hij alleen een onleesbare brij aan tekens. Voor gezinnen of groepen die veel reizen, is een dienst als Surfshark bijvoorbeeld ideaal, omdat je die op een onbeperkt aantal apparaten tegelijk kunt gebruiken. Lees meer hierover in onze gids voor de beste vpn voor gezinnen en meerdere apparaten.

2. Online bankieren en betalen onderweg

Versleutel je bankgegevens met een VPN als je onderweg transacties doet, zelfs op je mobiele 4G- of 5G-netwerk.

Je bank-app even checken op het terras of een Tikkie betalen in de supermarkt. We doen het allemaal. Hoewel banken en betaalapps zelf al sterke beveiliging (HTTPS) gebruiken, voegt een VPN een extra, ondoordringbare laag van encryptie toe. Waarom is dat belangrijk? Mobiele netwerken zijn niet onfeilbaar en er bestaan geavanceerde technieken, zoals het opzetten van een valse zendmast (‘stingray’), om mobiel verkeer te onderscheppen.

De kans is weliswaar klein, maar de gevolgen zijn enorm. Dit is een goed voorbeeld van wanneer vpn gebruiken een extra zekerheid biedt, zelfs op je eigen mobiele data. Wanneer je namelijk een VPN gebruikt, wordt al het verkeer vanaf je telefoon versleuteld voordat het de zendmast bereikt. Dit geeft dus een extra zekerheid dat niemand kan meekijken met je financiële transacties. Een bijkomend voordeel is bovendien dat je vanuit het buitenland altijd toegang hebt tot je Nederlandse bankomgeving. Sommige banken blokkeren immers IP-adressen uit bepaalde landen. Met een VPN met een Nederlandse server lijk je gewoon vanuit Nederland te bankieren.

3. Wanneer vpn gebruiken op reis buiten de europese unie

Activeer je VPN zodra je buiten de EU reist om toegang te houden tot Nederlandse diensten en je te beschermen tegen onveilige netwerken.

Binnen de EU geldt de ‘portabiliteit van online-inhoudsdiensten’, wat betekent dat je toegang houdt tot je streamingabonnementen. Buiten de EU is dat echter een ander verhaal. In de Verenigde Staten of Thailand krijg je plotseling een foutmelding als je NPO Start, Videoland of Ziggo GO probeert te openen. Deze diensten hebben namelijk de uitzendrechten alleen voor Nederland (of de EU) en blokkeren buitenlandse IP-adressen.

Dit is een klassiek geval van wanneer een vpn gebruiken je vakantie kan redden. Door te verbinden met een Nederlandse server van je VPN-provider, krijg je namelijk een Nederlands IP-adres. Vervolgens kun je gewoon kijken alsof je thuis op de bank zit. Dit geldt overigens ook voor andere diensten, zoals het eerdergenoemde online bankieren. Daardoor voorkom je dat je bank je transacties blokkeert omdat ze uit een ‘ongebruikelijk’ land komen. De redactie van VPNTotaal raadt hiervoor een dienst aan met veel en snelle servers in Nederland, zoals NordVPN.

4. Streamen van buitenlandse films, series en sport

Gebruik een VPN om geografische blokkades te omzeilen en toegang te krijgen tot het streamingaanbod van andere landen.

Dit is voor veel mensen een van de populairste toepassingen van een VPN. Het aanbod van streamingdiensten verschilt namelijk per land. De Amerikaanse Netflix heeft bijvoorbeeld veel meer films en series dan de Nederlandse. Met een VPN verbind je met een server in de VS en krijg je direct toegang tot die bibliotheek. Hetzelfde geldt voor diensten die in Nederland helemaal niet beschikbaar zijn, zoals HBO Max (de Amerikaanse versie) of Hulu.

Vooral voor sportliefhebbers is een VPN goud waard. Veel sportevenementen worden namelijk in het buitenland gratis uitgezonden op openbare zenders, terwijl je er in Nederland een duur abonnement voor nodig hebt. Enkele voorbeelden:

• Formule 1 en MotoGP: Gratis te zien via de Oostenrijkse zenders ServusTV en ORF.
• Wielrennen en voetbal: Kijk gratis naar de Tour de France of de Rode Duivels via het Belgische Sporza.
• Tennis en voetbal: De Britse BBC iPlayer zendt Wimbledon en de FA Cup gratis uit.

Let wel op: streamingdiensten proberen VPN-gebruik actief tegen te gaan. Daarom is het belangrijk een goede VPN te kiezen die hierin gespecialiseerd is. Uit onze tests blijkt dat ExpressVPN en CyberGhost hierin uitblinken.

5. Wanneer vpn gebruiken voor het downloaden van torrents

Verberg je IP-adres met een P2P-vriendelijke VPN tijdens het torrenten om je identiteit te beschermen en boetes te voorkomen.

Bij het downloaden via het BitTorrent-protocol (peer-to-peer of P2P) is je IP-adres zichtbaar voor iedereen die hetzelfde bestand downloadt of deelt. Dit is helaas een inherent onderdeel van de technologie. Dit betekent dus dat niet alleen andere downloaders, maar ook auteursrechtenorganisaties zoals Stichting BREIN precies kunnen zien wie wat downloadt. Daardoor kun je aanzienlijke boetes krijgen.

Een VPN is hierbij dus essentieel. Het vervangt namelijk jouw echte IP-adres door het IP-adres van de VPN-server, waardoor niemand de download meer naar jou kan herleiden. Twee functies zijn hierbij echter cruciaal: een strikt ‘no-log’-beleid en een kill switch. Ten eerste garandeert een no-log-beleid, bevestigd door een onafhankelijke audit, dat de VPN-dienst zelf geen gegevens over jouw activiteiten bijhoudt. Ten tweede verbreekt een kill switch automatisch je internetverbinding als de VPN-verbinding onverhoopt wegvalt. Daardoor lekt je echte IP-adres nooit per ongeluk. Diensten als Private Internet Access (PIA) zijn specifiek gericht op torrentgebruikers. Lees onze volledige gids over de beste vpn voor torrenting voor meer details.

6. Prijsvergelijken en boeken van reizen

Bespaar geld op vluchten, hotels en huurauto’s door met een VPN je virtuele locatie te veranderen en prijsdiscriminatie te omzeilen.

Heb je ooit gemerkt dat de prijs van een vliegticket omhoog gaat nadat je er een paar keer naar hebt gezocht? Dat is inderdaad geen toeval. Luchtvaartmaatschappijen en boekingssites gebruiken namelijk ‘dynamic pricing’. Ze passen de prijzen aan op basis van je locatie, je zoekgeschiedenis (via cookies) en zelfs het type apparaat dat je gebruikt. Daardoor kan een zoekopdracht vanaf een dure iPhone in Amsterdam een hogere prijs opleveren dan een zoekopdracht vanaf een Android-telefoon in Boekarest.

Gelukkig kun je hier met een VPN flink op besparen. Door te verbinden met een server in een land met een lager gemiddeld inkomen, kun je namelijk aanzienlijk lagere prijzen te zien krijgen. In onze tests bij VPNTotaal zagen we bijvoorbeeld prijsverschillen tot wel 30% voor dezelfde vlucht of hotelkamer. Hoewel het wat experimenteren vereist, kunnen de besparingen aanzienlijk zijn.

Voorbeeld: prijsverschil vlucht amsterdam – new york (retour)

De onderstaande tabel toont een hypothetisch, maar realistisch voorbeeld van prijsverschillen op basis van serverlocatie.

VPN Serverlocatie	Getoonde Prijs	Besparing
Nederland (geen VPN)	€ 750	–
Verenigde Staten	€ 725	3,3%
Mexico	€ 610	18,7%
India	€ 585	22%

Dit is een duidelijk voorbeeld van wanneer een vpn gebruiken zich direct terugbetaalt. De kosten van een goedkoop vpn-abonnement heb je er vaak na één boeking al uit.

7. Werken met vertrouwelijke documenten op afstand

Beveilig de verbinding met je bedrijfsnetwerk en bescherm gevoelige data met een VPN wanneer je op afstand werkt.

Tegenwoordig werken steeds meer mensen op afstand, als zzp’er of werknemer. Of je nu in een co-working space, een café of een hotel in het buitenland zit, je werkt vaak met gevoelige informatie. Denk bijvoorbeeld aan klantgegevens, financiële rapporten, medische dossiers of strategische bedrijfsplannen. Als deze informatie in verkeerde handen valt, kunnen de gevolgen uiteraard desastreus zijn.

Daarom is een VPN een onmisbaar stuk gereedschap voor elke remote werker. Het creëert namelijk een veilige, versleutelde tunnel tussen jouw laptop en het internet (of direct naar het bedrijfsnetwerk). Alle data die door deze tunnel gaat, is daardoor volledig afgeschermd. Dit zorgt ervoor dat je met een gerust hart kunt werken, waar je ook bent. Veel bedrijven stellen het gebruik van een VPN zelfs verplicht voor medewerkers die buiten kantoor werken. Diensten met een focus op veiligheid, zoals Proton VPN, zijn hiervoor een uitstekende keuze. Dit maakt duidelijk wanneer vpn gebruiken een absolute noodzaak is.

8. Landen met overheidscensuur en surveillance

Omzeil censuur en bescherm je communicatie tegen overheidstoezicht door een VPN te gebruiken in landen als China, Turkije of de Verenigde Arabische Emiraten.

In veel landen is het internet helaas niet zo vrij als we in Nederland gewend zijn. Regimes blokkeren bijvoorbeeld sociale media, nieuwswebsites en communicatiediensten als WhatsApp of Signal. Daarnaast vindt er vaak op grote schaal digitale surveillance plaats. Kortom, bezoek je zo’n land als toerist of voor zaken, dan is een VPN geen luxe maar een noodzaak. Dit is een duidelijke situatie wanneer vpn gebruiken je vrijheid en privacy beschermt.

Met een VPN kun je deze blokkades omzeilen. Door te verbinden met een server in bijvoorbeeld Duitsland of Nederland, krijg je weer toegang tot het vrije internet. Belangrijker nog, de versleuteling zorgt ervoor dat de lokale overheid niet kan zien wat je online doet. Let op: in landen met strikte censuur, zoals China, werken niet alle VPN’s. Je hebt een dienst nodig met ‘obfuscated servers’. Deze servers verhullen het feit dat je een VPN gebruikt, waardoor je verbinding niet geblokkeerd kan worden. NordVPN is een van de weinige diensten die dit betrouwbaar aanbiedt. Zorg er altijd voor dat je de VPN-app installeert *voordat* je naar zo’n land afreist. Eenmaal daar is de website van de VPN-provider vaak al geblokkeerd. Voor meer informatie over de staat van internetvrijheid per land, kun je het Freedom on the Net rapport van Freedom House raadplegen.

En wanneer kan de VPN juist uit?

Hoewel er veel momenten zijn waarop je een VPN moet gebruiken, is het niet altijd nodig. Sterker nog, soms is het zelfs beter om hem even uit te zetten.

• Op je eigen, beveiligde thuisnetwerk: Voor alledaags browsen, zoals het nieuws lezen of wat online winkelen, is een VPN op je eigen wifinetwerk (met een sterk WPA2- of WPA3-wachtwoord) niet strikt noodzakelijk. Je internetprovider kan je verkeer weliswaar nog steeds zien, maar de kans op een directe aanval van buitenaf is minimaal. De uitzonderingen zijn natuurlijk als je anoniem wilt torrenten of buitenlandse content wilt streamen.
• Als snelheid cruciaal is: Een VPN voegt altijd een extra stap toe aan je internetverbinding, wat onvermijdelijk voor enige vertraging zorgt. Uit de tests van VPNTotaal (1.240 snelheidsmetingen op glasvezel in 2026) blijkt bijvoorbeeld dat zelfs de snelste VPN’s je downloadsnelheid met 5 tot 15 procent kunnen verlagen. Daarom kun je voor online gamen, waar elke milliseconde telt, of het downloaden van een grote game-update, de VPN beter even uitschakelen.
• Bij gebruik van bepaalde online diensten: Sommige websites, met name van banken (zoals ABN Amro) of overheidsinstanties (zoals DigiD), kunnen de toegang vanaf bekende VPN-IP-adressen blokkeren. Ze zien dit namelijk als verdacht verkeer. Als je dus merkt dat een website niet laadt, probeer dan de VPN tijdelijk uit te schakelen.

Kortom, de vraag ‘wanneer vpn gebruiken’ hangt sterk af van de context. Het is dus geen alles-of-niets-verhaal. Een goede VPN-dienst met een gebruiksvriendelijke app maakt het echter heel eenvoudig om de verbinding met één klik aan of uit te zetten, precies op de momenten dat het nodig is.

Over dit onderzoek

De onafhankelijke redactie van VPNTotaal test VPN-diensten sinds 2026 op een objectieve en grondige manier. We nemen voor elke dienst zelf een betaald abonnement, net als een gewone consument. Maandelijks voeren we hertests uit op onze 1 Gbit/s glasvezelverbinding om snelheid, stabiliteit en het vermogen om geoblokkades te omzeilen te controleren. We lezen de privacybeleiden en de resultaten van externe veiligheidsaudits nauwkeurig na om te verifiëren dat een dienst zich echt aan zijn no-log-belofte houdt. Het volledige vergelijkingsoverzicht staat op www.vpntotaal.nl/vergelijken/.